• image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
Previous Next

Jak powstają „dziury” w jezdni

Technologia budowy dróg

(lektura dla wytrwałych)


Emulsje asfaltowe
Większość produkowanych w Polsce emulsji należy do tzw. emulsji wytwarzanych z asfaltu niemodyfikowanego. Natomiast wśród emulsji asfaltowych modyfikowanych, najczęściej mają zastosowanie emulsje modyfikowane kauczukiem.
 Stosuje się je głównie przy utrzymaniu i modernizacji dróg lokalnych – wojewódzkich, powiatowych, gminnych. Przede wszystkim w robotach utrzymaniowych – powierzchniowym utrwalaniu nawierzchni drogowych oraz przy kładzeniu cienkiej warstwy na zimno (slurry surfacing). Przy budowie nowych dróg, emulsje asfaltowe wykorzystuje się natomiast najczęściej do łączenia warstw konstrukcji nawierzchni. Zalety stosowania asfaltów NYNAS są od wielu lat dobrze znane producentom emulsji bitumicznych. W Polsce mamy 14 wytwórni emulsji i 10 punktów dystrybucyjnych.


Powierzchniowe utrwalanie nawierzchni
Na skutek czynników atmosferycznych lepiszcza bitumiczne tracą swoje właściwości wiążące. Widać to zwłaszcza po zimie. Na drogach pojawiają się wtedy liczne przełomy i dziury. I jeśli w stosownym momencie nie wykona się zabiegów uszczelniających nawierzchnie drogi, ulega ona destrukcji i z biegiem czasu wymagać będzie kosztownych napraw. Najprostszym i najtańszym zabiegiem uszczelniającym jest zatem powierzchniowe utrwalanie. Technologia polega ogólnie na spryskiwaniu nawierzchni emulsją, zasypaniu grysem i zawałowaniu. W Polsce obecnie najczęściej stosuje się do powierzchniowych utrwaleń asfaltowych emulsje kationowe, szybkorozpadowe zwykłe lub modyfikowane, o zawartości od 63 do 72% asfaltu.
  
Ta metoda jest trzy razy tańsza niż kładzenie tzw. „dywaników na gorąco”, daje wysoką wydajność prac na drodze – do 20 tys. m. kw. dziennie. Przedłuża eksploatację drogi o co najmniej trzy lata i daje możliwość powtórnego wykonania zabiegu na istniejącym już po upływie 3- 4 lat. Wadą jest ograniczony czas wykonywania tego typu prac (od połowy maja do połowy września) oraz okres „dojrzewania” drogi po remoncie wynoszący w zależności od pogody – od 3 do 7 dni, którego cechą jest występowanie nielubianego przez kierowców luźnego grysu.
  
Należy pamiętać, że powierzchniowe utrwalanie nie jest technologią, która poprawi np. nośność drogi czy jej profil poprzeczny. Powierzchniowe utrwalanie jedynie uszczelni nawierzchnie i poprawi szorstkość drogi, a tym samym jej bezpieczeństwo.


Mikrodywaniki na zimno
Cienkie warstwy bitumiczne na zimno, czyli kładzione w temperaturze otoczenia, zwane także mikrodywanikami, zimnym asfaltem czy też slurry seal – to nic innego jak zabieg wypełniania płytkich nierówności (także kolein) oraz wykonania cienkiej nakładki (do ok. 1,5-2 cm) na powierzchni remontowanej drogi przy pomocy specjalnie dobranej mieszanki mineralno-emulsyjnej. Jest to lepsza, ale droższa alternatywa dla powierzchniowych utrwaleń i podobnie jak w tym przypadku jest to technologia zapobiegająca dalszej degradacji nawierzchni drogi. Dzięki temu ulepsza się tekstura nawierzchni oraz poprawia jej szorstkość i równość.
  
Zastosowanie wyselekcjonowanego kruszywa i modyfikowanej emulsji asfaltowej pozwala używać tej technologii nawet na drogach obciążonych bardzo dużym ruchem pojazdów.
  
W przypadku dróg nowo wybudowanych lub remontowanych, cienkie warstwy na zimno stosuje się jako warstwy ścieralne, układane na warstwie wykonanej z mieszanki mineralno-bitumicznej na zimno, gravel emulsion, na stabilizowanej podbudowie. Mogą być one układane na większości nawierzchni drogowych – podatnych (beton asfaltowy, SMA) jak i na – sztywnych (beton).
  
Technika slurry seal jest stosowana w różnych wariantach. Różnią się one rodzajem, wymiarami i krzywą uziarnienia kruszywa, rodzajem asfaltu i emulgatora użytego do produkcji emulsji a także rodzajem zastosowanego modyfikatora w zależności od warunków ruchu na drodze, na której ma być ta technologia użyta.
  
Po nałożeniu mikrodywanika na zimno zaleca się przez pierwsze trzy dni ograniczenie ruchu pojazdów na drodze do 40 km/godz. w zależności od pogody. Ruch pojazdów na drodze po położeniu mikrodywanika na zimno można wznowić praktycznie w kilkanaście minut po zakończeniu robót.
  
Omawiana technologia jest jedną z trudniejszych technologii drogowych, bowiem ustalenie składu mieszanki wymaga przeprowadzenia bardzo wielu badań a potem nieustającej kontroli i bieżącej korekty. Dlatego używają jej tylko doświadczone firmy budownictwa drogowego robót drogowych, które z reguły dysponują specjalistycznymi laboratoriami i sprzętem wykonawczym.
  
To jaką technologię remontu zastosujemy na drodze, tj. technologię powierzchniowego utrwalania czy cienkiej warstwy na zimno, zależy od wielu czynników i wymaga dokładnej analizy stanu drogi. Na tej samej drodze można zastosować obie na raz, jako wzajemnie uzupełniające się. Warstwę wyrównawczą nawierzchni wykonać z cienkiej warstwy na zimno, natomiast powierzchniowe utrwalanie zastosować jako warstwę górną, ścieralną.
  
Emulsje asfaltowe mają znacznie szersze zastosowanie, niż opisane powyżej. Konfekcjonowane mieszanki mineralnoemulsyjne używa się także przy remontach cząstkowych dróg. Również przy stabilizacji gruntów i podbudowy dróg oraz przy tzw. recyklingu., w którym stosuje się emulsje asfaltowe w kombinacji ze spoiwem hydraulicznym w przypadku rekonstrukcji i przebudowie istniejących dróg, gdy ich uszkodzenia są poważne a nośność nie zadawalająca.
  
W Polsce do niedawna technologie drogowe z użyciem emulsji asfaltowej były niezbyt często stosowane. Ostatnie lata przyniosły jednak duży postęp. Dzięki wybudowaniu nowych wytwórni emulsji i transferowi zachodnich technologii. W krajach Europy Zachodniej w drogownictwie znaczna część asfaltu jest używana w postaci emulsji. Np. we Francji – wynosi 20 proc. W Polsce zaledwie 5-7 proc., choć korzyści ze stosowania emulsji asfaltowych są jednoznaczne. Techniczne – to możliwość wykorzystania jej w wielu technologiach drogowych a ich wykorzystanie daje dobre jakościowe rezultaty. Ekonomiczne – to wyeliminowanie nadmiernego zużycia energii niezbędnej przy podgrzewaniu kruszyw i lepiszcza w technologiach na gorąco. A tym samym obniżenie kosztów robót wykonywanych z użyciem emulsji asfaltowych. Wreszcie – ekologiczne – bowiem emulsje asfaltowe powodują wyeliminowanie z technologii drogowych rozpuszczalników i związków węglowodorowych szkodliwych dla środowiska.

źródło: www.nynas.com; ZOFIA BĄBCZYŃSKA-JELONEK